Việc họa sĩ của một trong những bộ manga nổi tiếng nhất những năm gần đây công khai cho rằng độc giả đọc manga lậu không nhất thiết là "kẻ xấu" chắc chắn là một góc nhìn đáng để lắng nghe. Boichi, họa sĩ minh họa của Dr. Stone, mới đây đã chia sẻ một loạt quan điểm dài về vấn đề vi phạm bản quyền manga, với cách tiếp cận mang tính xây dựng hơn là chỉ trích đơn thuần.
Boichi bắt đầu bằng việc thừa nhận rằng tính hợp pháp của việc đọc manga từ các nguồn không chính thức có thể khác nhau tùy theo từng quốc gia và các thỏa thuận quốc tế hiện hành. Dù không phủ nhận rằng việc phát tán manga trái phép là một vấn đề về mặt đạo đức, ông cho rằng thực tế phức tạp hơn nhiều so với cách chủ đề này thường được thảo luận.
Theo Boichi, các nhóm dịch truyện của người hâm mộ (scanlation) ban đầu được hình thành bởi đam mê, nhưng theo thời gian, một số nơi đã phát triển thành những hệ thống quy mô lớn kiếm tiền thông qua quảng cáo hoặc nhiều hình thức thương mại hóa khác. Ông cho rằng đây mới là vấn đề cốt lõi: không phải những người đọc, mà là các tổ chức đang thu lợi nhuận từ việc phân phối trái phép.
Ý tưởng trung tâm mà Boichi đưa ra là thay đổi cách tiếp cận. Thay vì tập trung vào việc truy đuổi người đọc, ngành công nghiệp nên xây dựng các hệ thống có khả năng biến họ thành khách hàng hợp pháp.
Lý do rất đơn giản: khi một quốc gia có ngành xuất bản nội địa phát triển, các nền tảng đọc truyện kỹ thuật số chính thức dễ tiếp cận và hệ thống phân phối thuận tiện, nhiều việc làm sẽ được tạo ra, nguồn thuế được gia tăng và chính phủ cũng có động lực để bảo vệ thị trường đó. Theo ông, nhu cầu đọc manga vốn đã tồn tại sẵn, bởi những người đọc truyện lậu thực chất đang thể hiện rằng họ yêu thích manga. Điều ngành công nghiệp cần làm là mang đến cho họ một lựa chọn tốt hơn.
Boichi lấy ngành công nghiệp webtoon Hàn Quốc làm ví dụ. Ông cho biết khi cơ sở hạ tầng hợp pháp được xây dựng đầy đủ, rất nhiều độc giả từng sử dụng nguồn truyện không chính thức đã tự nguyện chuyển sang các nền tảng bản quyền, từ đó giúp toàn bộ hệ sinh thái phát triển mạnh hơn.
Theo Boichi, yếu tố quan trọng nhất là tính thuận tiện và mức giá. Nếu các dịch vụ chính thức quá đắt đỏ, phát hành quá chậm hoặc đơn giản là không khả dụng tại một khu vực nhất định, người đọc sẽ tìm đến các lựa chọn khác. Không phải vì họ muốn gây tổn hại cho tác giả, mà vì đó là phương án thực tế duy nhất mà họ có thể tiếp cận.
Trong toàn bộ bài phát biểu, Boichi giữ quan điểm khá khác biệt so với nhiều ý kiến thường thấy trong ngành. Ông không xem những người đọc manga từ nguồn không chính thức là kẻ thù của ngành công nghiệp, mà là những khách hàng tiềm năng đang chờ đợi một lý do đủ thuyết phục để chuyển sang sử dụng dịch vụ hợp pháp. Theo góc nhìn này, trách nhiệm thuộc về chính ngành công nghiệp nhiều hơn là người đọc.
Boichi là họa sĩ manga người Hàn Quốc nổi tiếng trên toàn thế giới nhờ vai trò minh họa cho Dr. Stone, bộ manga khoa học - phiêu lưu do Riichiro Inagaki sáng tác, được đăng trên Weekly Shonen Jump từ năm 2017 đến năm 2022 và sau đó được chuyển thể thành anime nhiều mùa. Trước Dr. Stone, ông cũng từng được biết đến qua các tác phẩm như Sun-Ken Rock và Origin.
Nhờ từng chứng kiến sự phát triển của ngành webtoon Hàn Quốc trước khi làm việc trong ngành manga Nhật Bản, Boichi sở hữu góc nhìn khá đặc biệt về vấn đề vi phạm bản quyền, khi hiểu được cách mà cả hai thị trường nhìn nhận và xử lý câu chuyện này.
Theo bạn, giải pháp cho vấn nạn manga lậu nằm ở việc cải thiện các nền tảng bản quyền, hay vẫn còn những yếu tố khác khiến vấn đề này khó giải quyết hơn?
Theo Somos Kudasai
0 Nhận xét